Vegvisar - del I

Vegvisaren for husa på museumsområdet er delt inn i to delar. I denne delen finn du:
Skulestova | Ambrosiahuset | Klyngetunet | Bustadhus frå Fjellskål | Madlastova
Dalestova og Daleloftet | Vedskykje, eldhus og stabbur | Kvernhus

Vegvisar - del II
Stølsavdelinga



Skulestova

Med det same ein kjem inn porten, møter ein skulestova frå Seim i Lindås. Ho er plassert for seg sjølv, slik at ho kan høyre til alle dei ulike bygningsmiljøa som finst på museet. Plasseringa kan òg gje ein illusjon om kor ulike skulevegar born hadde i gamle dagar. Dei fleste hadde lang veg til skulen, ofte fleire mil. Kring 1890, då skulestova vart bygd, var skulesystemet forlengst ein fast institusjon i Noreg.

Undervisningstilbod

Bruk: Skule
Årstal: 1870
Bruksstad: Fjell skulekrins, Seim i Lindås
Gnr./Bnr.: 157/1
Mål: 9.25m x 6.10m
Byggemåte: Lafta tømmer. Upussa grunnmur
Planløysing: Gang med trapp til lem, kove, undervisningsrom
Materiale: Tømmer, naturstein, tak av skifer
Innkome år: 1969
Gåve/kjøp e.a: Gåve
Attreist år: 1989
Siste eigar/brukar: Lindås kommune
Finansiering: Oppsetting finansiert ved gåve frå Anne og Bjarne Rieber



Ambrosiahuset

Dette er det største og nyaste bustadhuset i museet. Det har vore hovudhuset på ein gard eller ein plass i Fana, men vart kjøpt og eigd av bilethoggaren Ambrosia Tønnessen.

Eldste delen av huset er bygd ein gong i andre halvdelen av 1800-talet. I 1911 kjøpte Ambrosia Tønnessen huset, moderniserte og bygde til eit stort rom med karnapp i første høgda, medan andre høgda fekk eit like stort rom med veranda.

Ambrosiahuset har vore gjennom fleire stadier, og er endt som ein staseleg forstadsvilla med hovuddrag frå jugendstilen, men med eit par funkisvindauge frå 1940/50-talet.

Namn: "Runeplassen"
Bruk: Bustad
Årstal: 1890-talet. Ombygging 1911.
Bruksstad: Fjøsanger
Adresse: Fjøsangerv. 119
Gnr./Bnr.: 15/307
Mål: 11.10m x 6.40m
Byggemåte: Lafta tømmer, grunnmur, kjellar, utvendig kledning, liggande bord.
Planløysing: To høgder, kjellar. Gang med trapp til andre høgda. Opphavleg eitt rom, kove og gang. Etter utbygginga i 1911 vart det lagt til fleire rom og veranda. Vannklosett i første høgda er ei endå seinare endring. Endringar på museet: Dusj/toalett og kjøken i andre høgda.
Materiale: Tømmer, kvitmåla bordkledning, skifertak, kvitpussa kjellarmur av naturstein. Alle tak trekte med strie, kvitmåla. Måla veggar i andre høgda, måling i eine stova i første høgda, originaltapet i andre rommet. Måla tregolv i alle rom, med unntak av kjøken og dusjrom som har golvbelegg.
Innkome år: 1992
Gåve/kjøp e.a: Gåve frå Bergen kommune og Hordaland Vegkontor
Attreist år: 1992-95
Siste eigar/brukar: Bergen kommune
Finansiering: Bergen kommune, Hordaland Vegkontor



Klyngetunet

Klyngetunet har to gardshus, eit kårhus, eit sengeloft, eit stabbur, ei vedskykje og eit eldhus. Hønsegarden med hønsehuset ligg ved skykja til eldhuset. Tunet ligg på det høgste punktet på vegen, og framfor bygningane er ei eng som strekk seg ned mot ei vik i Fanafjorden. Husklynga er eit døme på korleis eit klyngetun i innlandet, inne i ein fjordarm, kunne sjå ut.

Undervisningstilbod



Bustadhus frå Fjellskål, Osterøy

Lemstove med to samansette bygningar.

Namn: Lemstove
Bruk: Bustadhus
Årstal: Ukjend. Eldre enn 1832. Bua truleg 1600-tal.
Bruksstad: Fjellskål, Osterøy
Gnr./Bnr.: 15/4
Mål: 15.75m x 5.50m
Byggemåte: Lafta tømmer, reisverk, grunnmur i naturstein, torvtak.
Planløysing: Midtgang/kjøken med trapp til lem. Grue i kjøkenet, stove, bu.
Materiale: Tømmer, bord, naturstein, torv.
Innkome år: 1965
Gåve/kjøp e.a: Kjøp
Attreist år: 1977
Siste eigar/brukar: Haldor A. Fjellskål



Madlastova

Lemstove frå Holmefjord i Fusa. Enkelt kårhus med stove og kjøken/gang i første høgda.

Namn: Madlastova
Bruk: Bustadhus/kårhus
Årstal: Ukjend. Kan vere 1700-tal.
Bruksstad: Holmefjord, Fusa
Gnr./Bnr.: 13/2
Mål: 7.00m x 4.30m
Byggemåte: Lafta tømmer, reisverk, grunnmur i naturstein, skifertak.
Planløysing: Gang/kjøken med trapp til lem. Grue i kjøkenet, stove.
Materiale: Tømmer, bord, naturstein, skifer.
Innkome år: 1969
Gåve/kjøp e.a: Kjøp
Attreist år: 1969-1984
Siste eigar/brukar: Hans Olsen Holmefjord



Dalestova og Daleloftet

Rotstove frå garden Dale i Fusa. Stort rom utan lem, med kove og gang.

Undervisningstilbod

Loft med bu i første høgda. Frå garden Dale i Fusa.

Namn: Rotstove
Bruk: Bustadhus
Årstal: Truleg kring 1790
Bruksstad: Dale i Fusa
Gnr./Bnr.: 16/2
Mål: 8.70m x 6.65m
Byggemåte: Lafta tømmer, reisverk, torvtak, steinkjellar.
Planløysing: Gang i reisverk med kove i lafta tømmer. Lem over koven. Stove med åpen himling. Truleg tidlegare røykomn. Jarnomn.
Materiale: Tømmer, liggande bordkledning, naturstein, torv.
Innkome år: 1965
Gåve/kjøp e.a: Kjøp
Attreist år: 1969
Siste eigar/brukar: Jon K. Dale

Namn: Bualoft
Bruk: Lagring av mat i første høgda. Sengeloft i andre høgda.
Årstal: Truleg eldre enn 1790
Bruksstad: Dale i Fusa
Gnr./Bnr.: 16/2
Mål: 7.20m x 5.75m
Byggemåte: Lafta tømmer, reisverk, torvtak.

Planløysing: Gang med trapp til andre høgdda. Eitt rom nede. Tilsvarande oppe. Loftlem. Trapp i gangen til loftlemmen.
Materiale: Tømmer, liggande bordkledning, torvtak.
Innkome år: 1965
Gåve/kjøp e.a: Kjøp
Attreist år: 1969
Siste eigar/brukar: Jon K. Dale



Vedskykje, eldhus og stabbur

Frå Oppsal i Fusa.

Undervisningstilbod

Namn: Skykje
Bruk: Lager for ved o.l.
Årstal: 1700-talet
Bruksstad:Opsal, Fusa
Gnr./Bnr.: 34/1
Mål: 4.33m x 4.12m
Byggemåte: Reisverk. Vertikal kledning. Skifertak. Jordgolv.
Planløysing: Eit rom med skukk (golv av lause bord) i andre høgda. Luke på framsida over døra i første høgda.
Materiale: Stavar og sperrar av tømmer. Bordkledning. Skifertak.
Innkome år: 1980
Attreist år: 1992
Finansiering: Oppsett med midlar frå Norges Hypotekinstitutt.

Namn: Eldhus
Bruk: Røyking av mat, korntørk, smiearbeid o.l.
Årstal: 1700-talet
Bruksstad:Opsal, Fusa
Gnr./Bnr.: 34/1
Mål: 4.06m x 5.52m
Byggemåte: Reisverk. Liggande kledning på fram- og bakside. Ståande kledning på sideveggane. Halvtekje (sidebygg). Grue utan pipe. Jordgolv.
Planløysing: Eitt rom og halvtekje.
Materiale: Tømmer, bord, skifertak.
Innkome år: 1980
Attreist år: 1992
Finansiering: Oppsett med midlar frå Norges Hypotekinstitutt.

Namn: Stabbur
Bruk: Lagerhus for mat
Årstal: 1700-talet
Bruksstad: Opsal, Fusa
Gnr./Bnr.: 34/1
Mål: 5.70m x 4.00m
Byggemåte: Lafta tømmer. Utvendig kledning av liggande bord. Skifertak. Huset står på stabbar.
Planløysing: To høgder. Gang med trapp til andre høgda. Eit rom nede. I andre høgda er eit lite rom rett opp for trappa. Eit stort rom som i første høgda.
Materiale: Tømmer. Liggande kledning. Stabbar av naturstein og mur. Skifertak.
Innkome år: 1986
Attreist år: 1990
Finansiering:Vestlandsbanken/Fokus Bank (Kredittkassen)

Felles for skykja, eldhus og stabbur:

Gåve/kjøp e.a:
Gåve frå Inga Marie og Anders Opsal.
Siste eigar/brukar:
Anders og Inga Opsal.



Kvernhus

Ei lita gardskvern.

Undervisningstilbod

Namn: Kvernhus
Bruk: Knuse korn
Årstal: Ukjend
Bruksstad: Årland, Samnanger
Gnr./Bnr.: 17/3
Mål: 3m x 3m
Byggemåte: Lafta tømmer, liggande bordkledning, steinpillarar, torvtak.
Planløysing: Eitt stort rom, drivmekanisme under huset.
Materiale: Tømmer, bordkledning, naturstein, torv.
Innkome år: 1964
Gåve/kjøp e.a: Kjøp
Attreist år: 1965-94
Siste eigar/brukar: Peder E. Ådland
Finansiering: Bergenshalvøens Kommunale Kraftselskap.



Vegvisar del II
Stølsavdelinga